تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )

1

تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )

مقدمهء مترجم بر چاپ دوم خوانندگان عزيز اين كتاب در حين خواندن آن در ضمن آنكه با تحقيقات عميق مؤلف و اطلاعات پهناور او دربارهء تاريخ و فرهنگ ايران آشنا مىشوند ممكن است از داورىهاى او دربارهء ايرانيان و به طور كلى دربارهء مشرق زمينيان دچار شگفتى و ناراحتى بشوند و چنين پندارند كه او با مردم ايران و مردم مشرق دشمنى و عداوت دارد . به همين مناسبت مىخواهم اين نكته را معروض بدارم كه علاقهء خاص نولدكه همچنان‌كه خود در مقدمهء كتاب اشاره كرده است به يونان قديم و فرهنگ درخشان آن بوده و همهء فرهنگها و حتى فرهنگ مسيحيت در نظر او جلوه و فروزندگى فرهنگ يونان باستان را نداشته است . با اين همه چون به معنى واقعى كلمه اهل علم بود به فرهنگ و ادب و تاريخ اقوام سامى و ايرانى ، از لحاظ اينكه هرچه موضوع علم و معرفت انسان باشد قابل تحقيق و مطالعه است ، پرداخت و خدمات گرانبهايى در كشف و تحقيق اين موضوعات كرد . او هيچ‌وقت احساسات و عواطف معنوى خود را در تحقيقات علمى مدخليت نداد و اگر گاهى از شكست قيصران روم و پيروزى ايرانيان احساس ناراحتى مىكند آن را در همان حدّ احساس نگه مىدارد و هرگز در صدد قلب و دگرگون ساختن حقايق برنمىآيد و از اين لحاظ نولدكه حقيقة شايستهء احترام و تعظيم است كه مقام علم را بالاتر از حد عواطف شخصى خود نگه مىدارد . اين نكته براى دانشجويان و فضلاى جوان ما بايد سرمشق باشد و بدانند كه در عين آنكه احساسات قومى و دينى مورد احترام است احترام حقيقت بيشتر است . ما هم در ميان ائمهء دين و هم در ميان بزرگان علم و ادب خود كسانى داريم كه چنين صفت عالى الهى در آنان بود و به هنگام داورى ميان مسلم و يهود و نصارى جانب حق را در نظر مىگرفتند نه اعتقادات شخصى خود را . نولدكه سياست‌هاى استعمارى عصر خود را مردود مىدانست و در اواخر عمر كه دورهء